De Nemag

De gewone speeltuinen in de buurt vonden we maar saai. Ons echte vertier zochten we op de bedrijventerreinen, hoewel de directeuren en havenbazen daar natuurlijk, op z’n zachtst gezegd, niet zo gelukkig mee waren. Een van onze favoriete plekken was het terrein van de Nemag, de fabriek waar ze die reusachtige grijpers voor havenkranen maakten en waar een grote voorraad staal lag opgeslagen. Er stond een hoge betonnen omheining omheen, en om indringers buiten te houden was de bovenste rand volgegoten met scherpe glasscherven.

Voor ons werkte dat juist als een rode lap op een stier; wij maakten er een sport van om op die omheining te klimmen. Op een plek waar het glas in de loop der tijd al wat kapot en stomp was gemaakt, klommen we omhoog. Dan gingen we rechtop op die betonnen balk staan – die hooguit 15 centimeter breed was – en probeerden we al balancerend zo ver mogelijk te komen. Aan de ene kant keek je naar beneden op de houten bielzen en de ijzeren spoorrails die langs de heining liepen. Aan de andere kant, op het terrein, stonden golfplaten rondo-loodsen, en er lagen verroeste ijzeren voorwerpen opgeslagen.

Als je je evenwicht verloor, was er maar één redding: je moest direct naar de buitenkant springen, óver de spoorrails heen, om te landen op het braakliggende terrein. Dan liep het meestal wel goed af. Om het spel te winnen moest je de hele heining uitlopen tot aan de poort, of tot je veilig op de stalen platen kon klimmen. Menig keer hebben we de finish gehaald.

Maar dat was nog niet alles. Op datzelfde Nemag-terrein liep namelijk ook een goederenspoor dat dwars door het bedrijventerrein heen liep. Het terrein had twee poorten: aan de ene kant sloot de rails aan op de Brede Hilledijk, en aan de andere kant reed de trein door naar de Ertsstraat, waar ook een aantal bedrijven zat.

Het was voor ons een sport om de trein te nemen vanaf de Brede Hilledijk, dwars door het terrein naar de Ertsstraat. Met z’n viertjes kozen we ieder een eigen wagon uit om tijdens het rijden op de trapjes te springen. Mijn oudste broer nam de eerste wagon, ik jumpte op de tweede, en mijn jongere broertje en een vriend volgden op de wagons erachter.

Alles verliep volgens plan. De locomotief had het Nemag-terrein met een reeks goederenwagons al verlaten toen het misging. Net op het moment dat de wagon waar mijn broer op stond de uitgaande poort passeerde, kantelde hij. Als een speer sprong hij van de wagon af. Gelukkig werd de wagon opgevangen door de betonnen zuil waaraan de ijzeren toegangsdeur hing. Waarschijnlijk hadden we dit keer een iets te groot voorwerp op de rails gelegd.

Gelukkig liep ook dit weer goed af voor ons.

Verderop op het terrein stond een laag, stalen huisje waarin twee grote machines stonden om ijzer te zagen. Voor dat huisje stond een grote, elektrische loopkraan waaraan een elektriciteitskabel hing met het bedieningsmechanisme. Hiermee hesen de arbeiders doordeweeks het zware ijzer op karretjes. In het weekend was de fabriek dicht en hadden wij het rijk alleen. We keken dan hoe die loopkraan geparkeerd stond ten opzichte van het zaaghuisje. Als hij gunstig stond, klommen we op het dak van het huisje en visten we de kabel met het bedieningskastje omhoog. We klemden de elektriciteitskabel tussen onze benen, gingen op het kastje zitten en hieven onszelf als een soort Tarzan in de lucht.

Daar gingen we: heerlijk heen en weer slingeren, hoog boven de gevaarlijke stapels ijzer die onder ons lagen. Als ik er nu aan terugdenk, vraag ik me werkelijk af: wat heeft ons in vredesnaam bezield? Eén misstap of een slippende hand en je was op het ijzer te pletter gevallen. Gelukkig is het ook hier allemaal weer wonderbaarlijk goed afgelopen!